Słowo genealogia to połączenie dwóch słów: genus czyli ród, rodzina i logos – nauka. Genealogia jest nauką badającą stosunki pokrewieństwa i powinowactwa między ludźmi, ustalającą stopień filiacji (czyli wzajemny stosunek dwojga osób, z których jedna pochodzi od drugiej) i koicji ( związek osób płci odmiennej) oraz określającą daty narodzin, ślubów i zgonów. Zależności genealogiczne wywodzące się z filiacji nazywamy pokrewieństwem, z koicji -powinowactwem.
W odniesieniu do dziejów ojczystych – stanowiących o dziedzictwie narodowym i kulturze możemy mówić o genealogii naukowej. Poszukiwania dotyczące dziejów tzw. „małych ojczyzn”, z których się wywodzimy, gdzie żyli i pracowali nasi przodkowie, noszą nazwę genealogii amatorskiej. Zainteresowanie genealogią ma różne aspekty – np. fascynacja zewnętrzną formą tablic genealogicznych, przenikaniem się różnych rodzin, lecz częściej wynika ono z satysfakcji, jaką daje odkrywanie, własnych korzeni, tym bardziej że samodzielne.
Początki genealogii notowane były wśród ludów pierwotnych, istotnego znaczenia nauka ta nabrała wraz z pojawieniem się własności prywatnej i praw dziedziczenia. Stała się niezbędna do ustalania przynależności klasowej, często nawet nabierała cech snobistycznych. W II poł. XX wieku stała się główną dziedziną poszukiwań wielu badaczy.
Dla badań genealogicznych podstawowe znaczenie ma ustalenie takich faktów, jak wspomniana wyżej filiacja i koicja, chronologia niektórych wydarzeń zachodzących w życiu każdego człowieka, przynależność klasowa, stanowa, stan majątkowy, zawód i wyznanie. Bez ustalenia tych danych badania genealogiczne są niepełne lub nawet nieprzydatne.
Autor: mgr Iwona Pogorzelska