Poszukiwania genealogiczne są żmudne i pracochłonne. Należy przede wszystkim dokładnie przemyśleć sposób gromadzenia informacji i dokumentacji. Jedną, z najlepszych form jest gromadzenie danych na osobnych kartach – fiszkach.
Jeśli kartoteka staje się coraz bardziej obszerna, warto wprowadzić zestawienia robocze – formularze dla:
tablic ascendentów (wywodów przodków – zestawień osób, od których dana osoba,
zwana probantem pochodzi: zarówno po mieczu – ze strony ojca, jak i po kądzieli –
ze strony matki),
tablic descendentów (zestawień osób pochodzących od jednej i tej samej pary
małżeńskiej lub jednego i tego samego męskiego protoplasty),
rodowodów (wyciągów z tablic descendentów, obejmujących potomstwo męskie
i żeńskie w obrębie tego samego nazwiska – w praktyce bardziej przydatne niż tablice
descendentów).
tablic pokrewieństw – łączące w sobie dane zawarte w rodowodach i wywodach
przodków. Wywody przodków sporządzano dla celów spadkowych lub uzyskania godności dworskich, kościelnych czy zakonnych. W obecnej chwili można je stosować celem uzyskania graficznego przedstawienia danych dotyczących swoich przodków.
Biorąc pod uwagę, że najbardziej znane nam są dane genealogiczne dotyczące nas i naszych rodziców, wykres taki staje się pełniejszy w swej treści niż np. rodowód.
Jeśli idzie o stronę graficzną można stosować schematy poziomy i pionowy. Dla ułatwienia orientacji miejsca zajmowane w wywodzie numerujemy: probant – nr 1, ojciec – nr 2, matka – nr 3, dziad ojczysty – 4, babka ojczysta – 5, dziad macierzysty – 6, babka macierzysta – 7 itp.
Tablice descendentów to inaczej – drzewa genealogiczne, nazywane tak od swej formy graficznej, przedstawianej w formie drzewa dębu lub lauru. Na pniu i konarach rysowano białe kółka lub tarcze z imionami osób należących do rodziny. Protoplasta znajdował się u podstawy drzewa, powyżej zaś rozmieszczano kolejne pokolenia.
Najstarsze zabytki tego rodzaju w Polsce pochodzą z XVII w., zaś prawdziwym okazem jest drzewo genealogiczne Toporczyków, powstałe w XVIII w. Palermo.
Również w tym typie graficznym występują formy pionowe i poziome.
Istnieje również inna forma zestawień genealogicznych – tablice pokrewieństw – łączą one w sobie dane zawarte w rodowodach i wywodach przodków. W ich wyniku otrzymujemy grupy ludzi spokrewnionych ze sobą po mieczu i po kądzieli. Z uwagi na dużą ilość zgromadzonych danych są mało przejrzyste graficznie.
Autor: mgr Iwona Pogorzelska