Cz. II – Typy tablic genealogicznych.

Poszukiwania genealogiczne są żmudne i pracochłonne. Należy przede wszystkim dokładnie przemyśleć sposób gromadzenia informacji i dokumentacji. Jedną, z najlepszych form jest gromadzenie danych na osobnych kartach – fiszkach.
Jeśli kartoteka staje się coraz bardziej obszerna, warto wprowadzić zestawienia robocze – formularze dla:
tablic ascendentów (wywodów przodków – zestawień osób, od których dana osoba,
zwana probantem pochodzi: zarówno po mieczu – ze strony ojca, jak i po kądzieli –
ze strony matki),
tablic descendentów (zestawień osób pochodzących od jednej i tej samej pary
małżeńskiej lub jednego i tego samego męskiego protoplasty),
rodowodów (wyciągów z tablic descendentów, obejmujących potomstwo męskie
i żeńskie w obrębie tego samego nazwiska – w praktyce bardziej przydatne niż tablice
descendentów).
tablic pokrewieństw – łączące w sobie dane zawarte w rodowodach i wywodach
przodków. Wywody przodków sporządzano dla celów spadkowych lub uzyskania godności dworskich, kościelnych czy zakonnych. W obecnej chwili można je stosować celem uzyskania graficznego przedstawienia danych dotyczących swoich przodków.
Biorąc pod uwagę, że najbardziej znane nam są dane genealogiczne dotyczące nas i naszych rodziców, wykres taki staje się pełniejszy w swej treści niż np. rodowód.
Jeśli idzie o stronę graficzną można stosować schematy poziomy i pionowy. Dla ułatwienia orientacji miejsca zajmowane w wywodzie numerujemy: probant – nr 1, ojciec – nr 2, matka – nr 3, dziad ojczysty – 4, babka ojczysta – 5, dziad macierzysty – 6, babka macierzysta – 7 itp.

Tablice descendentów to inaczej – drzewa genealogiczne, nazywane tak od swej formy graficznej, przedstawianej w formie drzewa dębu lub lauru. Na pniu i konarach rysowano białe kółka lub tarcze z imionami osób należących do rodziny. Protoplasta znajdował się u podstawy drzewa, powyżej zaś rozmieszczano kolejne pokolenia.
Najstarsze zabytki tego rodzaju w Polsce pochodzą z XVII w., zaś prawdziwym okazem jest drzewo genealogiczne Toporczyków, powstałe w XVIII w. Palermo.
Również w tym typie graficznym występują formy pionowe i poziome.

Istnieje również inna forma zestawień genealogicznych – tablice pokrewieństw – łączą one w sobie dane zawarte w rodowodach i wywodach przodków. W ich wyniku otrzymujemy grupy ludzi spokrewnionych ze sobą po mieczu i po kądzieli. Z uwagi na dużą ilość zgromadzonych danych są mało przejrzyste graficznie.

Autor: mgr Iwona Pogorzelska

Cz. I – Czym jest genealogia?

Słowo genealogia to połączenie dwóch słów: genus czyli ród, rodzina i logos – nauka. Genealogia jest nauką badającą stosunki pokrewieństwa i powinowactwa między ludźmi, ustalającą stopień filiacji (czyli wzajemny stosunek dwojga osób, z których jedna pochodzi od drugiej) i koicji ( związek osób płci odmiennej) oraz określającą daty narodzin, ślubów i zgonów. Zależności genealogiczne wywodzące się z filiacji nazywamy pokrewieństwem, z koicji -powinowactwem.
W odniesieniu do dziejów ojczystych – stanowiących o dziedzictwie narodowym i kulturze możemy mówić o genealogii naukowej. Poszukiwania dotyczące dziejów tzw. „małych ojczyzn”, z których się wywodzimy, gdzie żyli i pracowali nasi przodkowie, noszą nazwę genealogii amatorskiej. Zainteresowanie genealogią ma różne aspekty – np. fascynacja zewnętrzną formą tablic genealogicznych, przenikaniem się różnych rodzin, lecz częściej wynika ono z satysfakcji, jaką daje odkrywanie, własnych korzeni, tym bardziej że samodzielne.
Początki genealogii notowane były wśród ludów pierwotnych, istotnego znaczenia nauka ta nabrała wraz z pojawieniem się własności prywatnej i praw dziedziczenia. Stała się niezbędna do ustalania przynależności klasowej, często nawet nabierała cech snobistycznych. W II poł. XX wieku stała się główną dziedziną poszukiwań wielu badaczy.
Dla badań genealogicznych podstawowe znaczenie ma ustalenie takich faktów, jak wspomniana wyżej filiacja i koicja, chronologia niektórych wydarzeń zachodzących w życiu każdego człowieka, przynależność klasowa, stanowa, stan majątkowy, zawód i wyznanie. Bez ustalenia tych danych badania genealogiczne są niepełne lub nawet nieprzydatne.

Autor: mgr Iwona Pogorzelska

Startujemy!

Strona powoli zaczyna ruszać, już niedługo będzie w pełni funkcjonalna, jak na razie działa tylko kilka opcji, ale wszystkie dalsze prace są już w zaawansowanej fazie i niedługo wszystko będzie działać. Rejestracja użytkowników jest nieaktywna, a o jej włączeniu poinformujemy stosownym postem.
Pozdrawiam

Autor: administrator